Kamulaştırma, Anayasanın 46. maddesinde  “devlet ve kamu tüzel kişilerinin özel mülkiyete konu olan taşınmazları, kamu yararı amacıyla ve bedelini peşin ödemek suretiyle, malikin rızası olmaksızın elinden alınması” olarak tanımlanmıştır. Kamulaştırmasız el atma ise genel olarak idarenin usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi yapmadan özel mülkiyete konu taşınmazı kamu hizmetine tahsis etmesi şeklinde tanımlanabilir. Ancak bunun için idarenin el koyma işlemini fiili olarak gerçekleştirmesi gerekir. Hukuki olarak el koyma, Yargıtay’ın yerleşik kararlarınca kabul edildiği gibi kamulaştırmasız el koyma olarak görülmemektedir.

Hangi hallerde kamulaştırmasız el atma fiili gerçekleşmiştir?

-Usulüne uygun olarak yapılmış kamulaştırma işleminde, idarenin kamulaştırılan alanın sınırlarının dışına çıkarak, proje dahilinde olmayan bölümlere fiili olarak el koyması,

-İmar uygulamaları sırasında, 3194 sayılı İmar kanunun 18. maddesi uyarınca düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı miktarından fazlasının kesilmesi suretiyle kamu hizmetlerine tahsis edilmesi,

-Kamu yararı kararı alınan hallerde, kamulaştırma işlemleri tamamlanması beklenmeksizin idarenin fiili olarak taşınmazlara el koyması,

Hallerinde kamulaştırmasız el atma olgusu karşımıza çıkmaktadır.

Fiili el atma ile hukuki el atma arasındaki fark nedir?

Fiili el atma ile hukuki el atma arasındaki fark görevli mahkemenin belirlenmesi hususunda büyük önem taşımaktadır. İdarenin kamulaştırma kararı olmaksızın taşınmaza fiili olarak el atması durumu “fiili yol” veya haksız fiil olarak nitelendirilmektedir. Bu sebeple yapılacak yargılamalar adli yargının görev alanına girmektedir. Hukuki olarak el atma ise idari işlem olarak nitelendirilmektedir ve idari işlemin iptali için açılacak davalar idari yargının görev alanına girmektedir.

Kamulaştırmasız el atmada görevli ve yetkili mahkeme neresidir?

Kamulaştırmasız el atma sebebiyle açılacak davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Kamulaştırmasız el atmada malikin başvurabileceği yollar nelerdir?

Taşınmazına idare tarafından kamulaştırmasız fiili olarak el atılan malikin açabileceği 2 tür dava bulunmaktadır. El atmanın önlenmesi (müdahalenin men’i) davası ile Tazminat davası. Tazminat davasında malik taşınmazın dava tarihindeki değerini talep edebilir.

Kamulaştırmasız el atmaya karşı hangi süreler içerisinde yasal yollara başvurulabilir?

Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere kamulaştırmasız el atma işlemine karşı açılacak davalar herhangi bir zamanaşımına tabi değildir. Ancak bu husus 6830 sayılı istimlak kanununun yürürlüğe girmesinden sonra gerçekleşen kamulaştırmasız el atma fiili için geçerlidir.  Ayrıca 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi arasında fiili olarak el konulan taşınmazlar hakkında 2942 sayılı kanunun geçici 6. maddesi uygulanmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Çatalkaya Hukuk Bürosu Avukatlarından bilgi alabilirsiniz.

Kamulaştırmasız el koyma sayılmayan haller nelerdir?

-221 sayılı kanunun 1. Maddesi gereğince 6830 sayılı İstimlak Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten  önce kamulaştırma yapılmaksızın idareler tarafından fiilen kamu hizmetine tahsis olunarak el konulan taşınmazlar

-3194 sayılı İmar kanunun 18. maddesi uyarınca düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerler

-Fiili el koyma gerçekleşmeyen taşınmazlar hakkında tapu kaydına konulan kamulaştırma şerhi

-2942 sayılı Kamulaştırma kanunun 35. uyarınca özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler

Taşınmazları, belediyelerce yapılan imar planında Yeşil Alan olarak nitelendirilen kişilerin başvuracağı yollar nelerdir?

İmar kanununun 10. Maddesine göre belediyeler, imar planlarının yürürlüğe girmesinden sonra bu planın uygulamasını yapmak üzere 5 yıllık imar programları hazırlarlar. Bu süre içerisinde imar planı sınırları içerisinde kalan ve kamu hizmetlerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları 5 yıl içerisinde kamulaştırırlar. Bu süre konusunda idarenin takdir hakkı yoktur ve kamulaştırmanın yapılması zorunludur. Aksi takdirde yakın tarihte verilen YHGK kararında da görüleceği üzere mülkiyet hakkı sınırlamasının fiili olarak el atma sayılacağından hak sahipleri adli yargıda ecrimisil talep edebilirler.

(Bu makalenin tüm hakları ÇATALKAYA HUKUK BÜROSU’na aittir. İzinsiz olarak kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz. Başka bir sitede yayınlandığı taktirde kaynak (linkle beraber) gösterilerek yayınlanabilir.  Aksi durumların tespitinde ilgililer hakkında yasal yollara başvurulacaktır.)

Sonrası KAMULAŞTIRMA VE KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA Florya Hukuk - Avukat Ekrem Çatalkaya ilk ortaya çıktı.

EPDK tarafından kesilen para cezaları Kabahatler Kanunu m.17’de düzenlenen idari para cezalarının bir görünümüdür. Ancak bu cezalara uygulanacak hukuk rejim kabahatler kanununda düzenlenen idari para cezalarına uygulanacak rejimden farklıdır. KK’da düzenlenen idari para cezalarına sulh ceza mahkemesinde itiraz edilebilirken EPDK tarafından kesilen idari para cezalarına önce EPDK’ya itiraz edilecek ardından EPDK kararına karşı idare mahkemelerinde iptal davası açılacaktır.

EPDK tarafından kesilen idari para cezalarının türleri nelerdir?

5015 sayılı kanunun 19. Maddesinde uygulanacak idari para cezalarının hangi hallerde ve hangi miktarlarda uygulanacağı düzenlenmiştir. Ceza miktarları her yıl değişmektedir.

İdari para cezası olarak 1 milyon TL uygulanacak haller:
-Lisans almaksızın lisansa tabi faaliyetlerde bulunmak
-Kurulun belirlediği teknik düzenlemelere aykırı akaryakıtın arzı
-Ulusal Markerde yapılan usulsüzlükler (ulusal marker ekleme işlemlerine nezaret etmek üzere yetki verilen bağımsız gözetim firmalarının yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde dörtte biri uygulanır)

İdari para cezası olarak 250.000 TL uygulanacak haller:
-Kurulun belirlediği teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt arzının bayilik lisansı sahibi tarafından gerçekleştirildiği hallerde sözleşme yaptığı dağıtıcı lisans sahibine uygulanır.

İdari para cezası olarak 850.000 TL uygulanacak haller:
-Piyasa fiyatlarının ve rekabet koşullarının dolaylı veya dolaysız olarak engellemek, engellenmeye teşebbüs etmek
-Kurul tarafından konulan PPK m.9’daki kısıtlamalara aykırı davranmak
-Lisans sahiplerinin lisanslarının sağladığı yetkilere aykırı davranmak (bayiler hakkında beşte biri uygulanır)

İdari para cezası olarak 350.000 TL uygulanacak haller:
-Lisans almaksızın hak konusu yapılan tesislerin yapımına veya işletimine başlanması ile bunlar üzerinde tasarruf hakkı doğuracak işlemlerin yapılması
-Sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi
-Kurumca belirlenen gerekli bildirimleri yapılan uyarılara rağmen yapmamak
-5015 sayılı kanunun 4. maddesinin 4. fıkrasının  (I) bendi haricindeki bentlerin ihlali(bayiler için beşte biri uygulanır)
-İletim ve depolama tesislerine erişimin dolaylı veya dolaysız olarak engellenmesi

Ayrıca ulusal petrol stoku tutma yükümlülüğü bulunan lisans sahiplerine, eksik tuttukları her bir ton ürün için iki yüz Türk Lirası idari para cezası verilir.

İdari para cezalarının iptali için izlenecek usül nedir?

İdari para cezasının muhatapları cezaya karşı EPDK itirazda bulunabilirler. İtirazın öncelikle EPDK’ya yapılması dava şartıdır. Aksi halde açılacak olan idari dava usulden reddedilir. EPDK’ya yapılan itiraz sonrasında verilen karara göre eğer itiraz kabul edildiği takdirde kesilen cezalar terkin edilir. İtiraz kabul edilmezse yazılı olarak bildirimden itibaren 60 gün içerisinde kurul aleyhine yetkili idare mahkemelerinde dava açılabilir.Kurul kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılır. İdari para cezalarında verilen kararlar kesinleşmeden cezalar tahsil edilemez. Yürütmesinin durdurulması istenen işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olması gerekir. Bu sebeple açılacak davaların yürütmeyi durdurma istemli olmasına gerek yoktur. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu13.11.2008 tarihli YD. İtiraz No. 2008/939 sayılı kararı).

Av. Ekrem Çatalkaya EPDK’nın sırf petrol istasyonlarına uyguladığı bu katı rejimi aynı şekilde elektrik piyasasına da uygulaması gerektiğini, çünkü özellikle serbest kullanıcı olmak isteyen aboneleri çeşitli bahanelerle her defasında geçiştirerek veya yanıltarak bu şekilde yüksek fiyattan elektrik satıldığı, bu konuyla ilgili bir çok şikayet olduğu ve halen yeterli tedbir alınmadığı açıktır. EPDK’nın petrol istasyonları ve dağıtım firmaları için öncelikle yapılan hatayı düzeltmesi için ihtarda bulunması belli bir süre içerisinde düzeltildiği taktirde cezalandırılmaması gerekmektedir.

Kaçak yakıt tespiti halinde ne olur.

İstasyon mühürlenir, varsa lisansları iptal edilir, kamuoyuna duyurulur, ilgili kişiler hakkında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis istemiyle ceza davası açılır. Uygulamada karşılaşılan en büyük sıkıntı istasyon kiralık olduğu durumlarda mühürlenmesi ciddi manada mağduriyetlere yol açmaktadır. Measela kiracı olan işletmeci kaçak yakıt kullandığında, istasyonun kiralık olup olmadığına bakılmaksızın lisansın iptali ile istasyonun mühürlenmesinin, hiçbir kabahati olmayan maliki’nin cezalandırılması adil olmamaktadır. Daha fazla bilgi için tarafımızla irtibata geçebilirsiniz.

(Bu makalenin tüm hakları ÇATALKAYA HUKUK BÜROSU’na aittir. İzinsiz olarak kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz. Başka bir sitede yayınlandığı taktirde kaynak (linkle beraber) gösterilerek yayınlanabilir. Aksi durumların tespitinde ilgililer hakkında yasal yollara başvurulacaktır.)

Sonrası EPDK TARAFINDAN KESİLEN İDARİ PARA CEZALARI Florya Hukuk - Avukat Ekrem Çatalkaya ilk ortaya çıktı.